uitgebreid zoeken

 maandag, 22 oktober 2018

TAALB(L)AD
e-zine
  Nieuws   Kort & klein   Focus   Taaltrips woordleer
zinsbouw
woordspel
links
luisteren
Start Beeldverhaal

minitest
flyers & affiches

vzw de Rand
Taaluniecentrum NVT

TAALBLAD.BE op Facebook

 
RSS feed
 Taalblad Google Gadgets
 Creative Commons-Licentie

Poëzieleraars leren jongeren en studenten Nederlands gedichten schrijven

vrijdag, 28 januari 2011

Ook wie Nederlands leert, kan poëzie leren schrijven


Op gedichtendag staat poëzie in het zonnetje in Vlaanderen en Nederland. Bij de Merchtemse vereniging Jeugd en Poëzie hebben ze het hele jaar door aandacht voor gedichten. De schrijfdocenten gaan op bezoek in scholen en laten jongeren kennismaken met gedichten van hun leeftijdsgenoten. Met beelden en tekeningen roepen ze een woordenvloed op bij de leerlingen en leren ze hen gedichten maken. Jeugd en Poëzie organiseert ook jaarlijks een poëziewedstrijd voor jongeren. Het resultaat is altijd interessant en soms verbluffend. Sommige gedichten worden gepubliceerd en een aantal jonge dichters krijgen zelfs extra begeleiding, zodat ze een eigen dichtbundel kunnen maken.

Jongeren enthousiast maken voor poëzie, dat vind ik straffe kost. Dus ging ik op bezoek in de poëzieloft in Merchtem, het basiskamp van de "poëzieleraars" van Jeugd en Poëzie. Ik sprak met schrijfdocent Kristien en ontfutselde haar een aantal tips om zélf poëzie te schrijven. Misschien schuilt er een groot dichter in mij?

Als ik een gedicht wil schrijven, hoe begin ik daar dan aan?
Kristien: "Zoek een onderwerp waar je veel over weet, waarover je veel woordenschat hebt. Of ga naar een plek waar je iets bij voelt. Of zoek een beeld of een voorwerp dat je aangrijpt. Schrijf alles op wat dat oproept. Speel met de woorden, associeer, combineer. Dan volgt het moeilijkste: schrappen. Selecteer de beste woorden en maak er een vloeiend geheel van."

Moet een gedicht altijd rijmen, moet ik mijn hoofd breken over woorden en verzen die rijmen?
Kristien: "Nee, dat is een grote misvatting. Een gedicht moet vooral goed klinken. De woorden moeten bij elkaar passen, er moet ritme en muziek in zitten. Een eindrijm kan daarbij helpen, maar het is zeker niet noodzakelijk. Een eindrijm kan zelfs in de weg zitten van de juiste sfeer van het gedicht. Recent sprak ik met een jongen die een gedicht had gemaakt over iets heel triestigs: een zwerver, die op straat leeft en bijna doodvriest. Hij had het hele gedicht op rijm gezet en dat gaf een hilarisch effect. Toen hij het voorlas had de hele klas tranen in de ogen, niet van het wenen, maar van het lachen. Dat was natuurlijk niet de bedoeling van zijn tragische verhaal."

Stel: ik heb een gedicht geschreven en ik laat het je lezen. Waarom vind je het goed of niet goed?
Kristien: "Er zijn natuurlijk geen objectieve criteria waaraan een goed gedicht moet voldoen. Een goed geschreven gedicht klinkt niet alleen mooi, het roept ook iets op: het maakt emoties los, het creëert een sfeer. Het moet ook een verhaal vertellen, dat je liefst op meer dan één manier kan lezen en interpreteren."

Wat moet ik lezen om inspiratie op te doen? Lees ik het best jongerenpoëzie of gedichten van volwassen, professionele dichters?
Kristien: "Het werk van beroepsdichters is natuurlijk top op het gebied van muzikaliteit en structuur. Het probleem is dat ze hun initiële verhaal helemaal uitgekleed hebben, zodat het heel abstract en onherkenbaar wordt. Het voordeel van jongerenpoëzie is dat de verhaallijn herkenbaar is gebleven, de gedichten zijn concreter, begrijpelijker en dus ook toegankelijker. Dat wil niet zeggen dat jongerenpoëzie oppervlakkig is of geen dubbele bodem heeft. Het is opvallend dat de ondertoon van jongerenpoëzie gemakkelijker door leeftijdsgenoten wordt opgemerkt. Leeftijdsgenoten zien dingen in elkaars werk die voor volwassenen verborgen blijven."

Kan ik ook gedichten schrijven in een taal die niet mijn moedertaal is, maar die ik aan het leren ben?
Kristien: "Ja hoor, poëzie is een ideale manier om de klankkleur van een taal te leren kennen. Wij geven ook workshops aan cursisten Nederlands. Samen met het Huis van het Nederlands Antwerpen hebben we vorig jaar de poëziewedstrijd 'Het vreemde gedicht' gehouden, speciaal voor wie Nederlands leert. Die wedstrijd was een groot succes."

Dus iedereen kan poëzie schrijven?
Kristien: "Natuurlijk. Probeer het en je zult verrast zijn door het resultaat. Een tijdje geleden gaf ik een schrijfatelier in een technische school. Een praktijkleraar in blauw werkpak zat de hele tijd stilletjes achteraan in de klas, om een oogje in het zeil te houden. Die kwam na de les bij mij en zei: "Ik ben een nuchtere mens, bekijk altijd alles van de praktische kant. Toch kon ik het niet laten om mee te doen." Die man heeft mij een mooi gedicht laten lezen."

Wat een praktijkleraar in blauwe overall kan, kan ik ook, dacht ik na dit gesprek.
Met de tips van Kristien in het achterhoofd ging ik aan de slag met het thema van gedichtendag: 'de nacht'.

Ziehier het resultaat:

Slaapgedicht

De nacht
wacht niet

Hij kleedt de dag
in het zwart

en laat ons hopen dat
wie drinkt, feest of gewoon nog wakker ligt
de slaap vindt,
nog voor het nieuwe licht



Dit vond Kristien ervan (feedback via e-mail)
"Hij kleedt de dag in het zwart' is een knap beeld voor de schaduwen van de nacht, voor het wegvallen van het licht. Een personificatie (de nacht wordt in dit gedicht aangesproken en beschreven als een mens, een personage) maakt het gedicht levendig. 'De nacht wacht niet' en luistert dus niet naar de feestvierders die willen doorfeesten, maar hij valt. Ik vind het goed gelukt, vooral de eerste twee strofen. Die roepen interessante vragen op over de nacht en blijven hangen."

Bemoedigende commentaar, dus. Ik zal nooit een topdichter worden, maar het was toch heel tof om eens zelf een gedicht te schrijven.

Wil je ook de dichter in jezelf wakker maken? Nodig dan een schrijfdocent van Jeugd en Poëzie uit in je (taal)klas of je vereniging. Je vindt alle info en de contactgegevens op deze webpagina.

Ik keerde niet met lege handen terug uit Merchtem. Ik kreeg een prijzenpakket mee, met daarin een aantal publicaties van Jeugd en Poëzie:

-De dichtbundel "van wachten krijg je honger", met gedichten van de laureaten van de Soettendaelewedstrijd van 2010.

-Een exemplaar van "en tel me na" van Alisa Coessens. Dat is een beloftevolle jonge dichteres die dankzij Jeugd en Poëzie de kans kreeg om te debuteren met een eigen dichtbundel.

-Drie prachtige poëziekalenders: elke maand een nieuw jongerengedicht met prachtige tekeningen van illustratoren.

Wil je een van de prijzen winnen? Doe dan mee aan onze wedstrijd.


Koen Van Kelecom
Bookmark and Share
 
 


 



stuur door printversie

Bekijk het archief

« vorige 10 Meest gelezen in rubriek 'Focus' volgende 10 »
  1 In Antwerpen: zeer boeiende expo over 50 jaar migratie 24 juli 2014
  2 Alfabetisch jaaroverzicht, deel 2: van N tot en met Z 30 december 2014
  3 Sax 200: expo over een geniale instrumentenbouwer 30 juli 2014
  4 Tolerantie voor Vlaamse Nederlands stijgt 06 november 2014
  5 Discussie over dialect, tussentaal en standaardtaal 06 september 2012
  6 Alfabetisch jaaroverzicht, deel 1: van A tot en met M 25 december 2014
  7 Bazaar België: unieke wandeling door Belgische topkunst 19 september 2013
  8 Taalkalenders 2013: elke dag een beetje Nederlands 06 december 2012
  9 De verkiezingsslogans van de Vlaamse politieke partijen 21 mei 2010
  10 Twijfel over de nieuwe Belgische koning 11 juli 2013

 Wat is TAALBLAD.BE ?

TAALBLAD.BE is een webkrant voor wie Nederlands leert.

Meer info

 Zoek een nieuwe job

Een nieuwe taal, een nieuwe uitdaging, een nieuwe job?


Jobs voor jou

Echt waar?!

Met dit boek leer je dagelijkse woordenschat met ludieke nieuwsberichten, taalspelletjes, spreekwoorden...


Bestel rechtstreeks via e-mail, we leveren het boek thuis zonder kosten!

Lees meer

Romeinse tweeling


Roman in eenvoudig Nederlands over het opgroeien van de tweeling Gaius en Julia in het Rome van net na Christus.

Lees meer

De leesstraat


Leuke verhalen lezen in het Nederlands en zo je woordenschat verhogen, met de boeken van De leesstraat.

Meer info en bestellen.

 Cursus Nederlands

Zoek een cursus Nederlands in Vlaanderen of Brussel via de Huizen van het Nederlands.

Lees meer

 Help ons

Heb je een opmerking, een suggestie voor de redactie, heb je een foutje gezien?
Aarzel niet ons te contacteren.

contactpagina

 Taalblad.be op facebook

Op onze facebookpagina vind je extra links naar websites, beelden, radioreportages...waarmee je Nederlands kan leren.

Taalblad.be op facebook



 Legende

ver = verbu
sub = substantief
adj = adjectief
adv = adverbium
exp = expressie
afk = afkorting
syn = synoniem
fig = figuurlijk

 de of het?

Oefening op het lidwoord:
de of het?

Klik hier

 Minitest Nederlands

Met ons gadget geef je de bezoekers van je website of blog elke dag een nieuwe oefening Nederlands.

Lees meer

Google Plus

Volg Taalblad.be ook op

Google+

Zoeken - Disclaimer - Contact - Over Taalblad - Sitemap - Colofon