uitgebreid zoeken

 zaterdag, 25 februari 2017

TAALB(L)AD
e-zine
  Nieuws   Kort & klein   Focus   Taaltrips woordleer
zinsbouw
woordspel
links
luisteren
Start Beeldverhaal

minitest
flyers & affiches

vzw de Rand
Taaluniecentrum NVT

TAALBLAD.BE op Facebook

 
RSS feed
 Taalblad Google Gadgets
 Creative Commons-Licentie

Tolerantie voor Vlaamse Nederlands stijgt

donderdag, 6 november 2014

Hoe Vlaams is uw Nederlands? Op die vraag krijg je een antwoord als je de onlinetest op de website van Radio 1 invult. De persoon die de test invult, moet bij 25 zinnen of stellingen zeggen of hij of zij de zin aanvaardbaar vindt of niet. Veel zinnen bevatten woorden of uitdrukkingen die enkel in België of enkel in Nederland gebruikt worden. Op het einde geeft de test je een resultaat: is je Nederlands wel of niet Vlaams gekleurd?

Standaardnederlands
Eerst een woordje uitleg. Want wat is nu eigenlijk het verschil tussen Vlaams Nederlands, Nederlands Nederlands en Standaardnederlands? Wel, Vlaanderen en Nederland gebruiken officieel dezelfde taal: het Nederlands. Dat Nederlands ziet er anders uit in verschillende omstandigheden. Zo heeft elke streek bijvoorbeeld een eigen dialect, spreken jongeren anders dan ouderen en spreken mensen anders tegen hun familieleden dan tegen iemand die ze niet goed kennen. In principe bestaan er dus heel veel verschillende soorten Nederlands.

Standaardnederlands is volgens de definitie van de Nederlandse Taalunie eigenlijk niet meer dan het Nederlands dat algemeen bruikbaar is in het openbare leven, zoals het bestuur, de administratie, de rechtspraak, het onderwijs en de media. Anders uitgedrukt: standaardtaal is het Nederlands dat algemeen bruikbaar is in contacten met mensen buiten de eigen vertrouwde omgeving. Woorden, uitdrukkingen, uitspraakvormen of constructies die standaardtaal zijn, gebruik je wanneer je mensen niet persoonlijk kent. Wanneer je schrijft, doe je dat meestal in de standaardtaal.

De praktijk
Naast die redelijk formele situaties zijn er dus nog vele andere denkbaar: in elke regio verschilt het taalgebruik onvermijdelijk. Aan het accent hoor je bijvoorbeeld meestal heel snel of je met een Nederlander of een Nederlandstalige Belg praat. Sommige woorden gebruiken we vaak in België, maar hoor je nooit of bijna nooit in Nederland. Bij die woorden staat in sommige woordenboeken ook de vermelding “Belgisch Nederlands”. Ze zijn daarom niet fout, maar ze horen niet tot het gemeenschappelijke Standaardnederlands. Omgekeerd zijn er ook Nederlands Nederlandse woorden. Dat zijn woorden die we in België bijna niet gebruiken, maar wel in Nederland.

Solden en tosti
Een typisch voorbeeld is het woord “solden”: het woord is standaardtaal in Vlaanderen, maar in Nederland zijn de seizoenskortingen in de winkels de “koopjes”. Een “tosti” is dan weer een Nederlands Nederlands woord: in Vlaanderen gebruiken we het woord “croque-monsieur” voor een toast met hesp en kaas ertussen.

Jus d'orange
Over de verschillen tussen het Nederlands in Vlaanderen en het Nederlands in Nederland is er veel discussie. Soms is het ook niet helemaal duidelijk of een woord of een uitdrukking standaardtaal is, tot een andere variëteit van het Nederlands behoort of gewoon fout is. Het zijn wel enkel de vakmensen of taalpuristen die zich over die dingen echt het hoofd breken. De gewone taalgebruikers staan er vaak niet bij stil. Nederlanders vinden de Vlaamse taal wel eens merkwaardig of schattig. Vlamingen hebben dan weer lol als Nederlanders een “jus d’orange” bestellen in plaats van appelsiensap. Maar in het algemeen verstaan Vlamingen en Nederlanders elkaar prima.

Taalprofessionals
De “Hoe Vlaams is uw Nederlands? -test” is ontzettend populair: op korte tijd vulden al 80 000 mensen de test in. Het radioprogramma Hautekiet lokte een hevige discussie over het thema uit.

Om de test op te stellen werkten Radio 1, de KU Leuven, De Standaard en de Taalunie samen. Eerder werd een uitgebreide versie van de test al voorgelegd aan meer dan drieduizend taalprofessionals, zoals journalisten, leerkrachten en vertalers. Uit die resultaten blijkt nu dat de taalprofessionals de vervlaamsing van het Standaardnederlands niet eens zo erg lijken te vinden: 58% van de taalprofessionals is heel tolerant voor Vlaams Nederlands. Johan de Schrijver, docent Nederlands aan de KU Leuven, vindt de resultaten verrassend. “Als ook de taalprofessionals het Vlaamse Nederlands aanvaarden, moeten we er dan nog aan werken in het onderwijs?”, vraagt hij zich af op de website van de VRT.

Slordig
Is de tolerantie voor het Vlaamse Nederlands een goede zaak of niet? Volgens sommigen wel, want de norm moet mee-evolueren met het effectieve gebruik van de taal. Anderen vinden Belgisch Nederlands slordig taalgebruik dat we absoluut moeten bestrijden. Een mooi besluit kwam van een Nederlander die te gast was in het tv-programma Reyers Laat. Hij vond het fantastisch dat we in Vlaanderen de moeite en de tijd nemen om zo massaal over taal te denken en te discussiëren. Dat leek hem in Nederland ondenkbaar.

Koen Van Kelecom
Bookmark and Share
 
 


 



stuur door printversie

Bekijk het archief

« vorige 10 Meest gelezen in rubriek 'Focus' volgende 10 »
  11 Vooruit 100: eeuwfeest van de feestzaal van de werkman 29 augustus 2013
  12 Darya Gantura: eerst Nederlands leren, dan topactrice worden audioartikel 15 juli 2011
  13 Tweetalige, gratis krant Metro bestaat 10 jaar: interview met grote baas 25 november 2010
  14 EcoWerf : een bijzonder recyclageverhaal 29 november 2012
  15 Hoe de Nederlanders ons willen leren fietsen 16 september 2011
  16 Poëzieleraars leren jongeren en studenten Nederlands gedichten schrijven 28 januari 2011
  17 De verkiezingsslogans van de Vlaamse politieke partijen 21 mei 2010
  18 Kuifje in Congo 02 april 2010
  19 Het beste van ‘Zonde van de zendtijd’, het tv-fenomeen van Canvas 09 maart 2010
  20 Ostalgie: heimwee naar het leven voor de val van de Muur 04 november 2009

 Wat is TAALBLAD.BE ?

TAALBLAD.BE is een webkrant voor wie Nederlands leert.

Meer info

Echt waar?!

Met dit boek leer je dagelijkse woordenschat met ludieke nieuwsberichten, taalspelletjes, spreekwoorden...


Bestel rechtstreeks via e-mail, we leveren het boek thuis zonder kosten!

Lees meer

Boetiek

uitspraak_NederlandsOnze selectie van grammatica- en oefenboeken, leesboeken en ander materiaal om (thuis) Nederlands te oefenen.

Naar de boetiek

Romeinse tweeling


Roman in eenvoudig Nederlands over het opgroeien van de tweeling Gaius en Julia in het Rome van net na Christus.

Lees meer

Instroom 2

uitspraak_Nederlands
Instroom 2 is een boek voor jongeren die Nederlands leren, met thema's die jonge mensen écht boeien.

Meer info en bestellen.

Stepstone

ADVERTENTIE



Op zoek naar een nieuwe job? Zoek op stepstone.

Lees meer

Woordenboek

Pocketwoordenboek voor wie Nederlands leert: een onmisbaar instrument, dat je altijd en overal kunt meenemen.

Lees meer

 Cursus Nederlands

Zoek een cursus Nederlands in Vlaanderen of Brussel via de Huizen van het Nederlands.

Lees meer

 Help ons

Heb je een opmerking, een suggestie voor de redactie, heb je een foutje gezien?
Aarzel niet ons te contacteren.

contactpagina

 Taalblad.be op facebook

Op onze facebookpagina vind je extra links naar websites, beelden, radioreportages...waarmee je Nederlands kan leren.

Taalblad.be op facebook



 Legende

ver = verbum
sub = substantief
adj = adjectief
adv = adverbium
exp = expressie
afk = afkorting
syn = synoniem
fig = figuurlijk

 de of het?

Oefening op het lidwoord:
de of het?

Klik hier

 Minitest Nederlands

Met ons gadget geef je de bezoekers van je website of blog elke dag een nieuwe oefening Nederlands.

Lees meer

Google Plus

Volg Taalblad.be ook op

Google+

Zoeken - Disclaimer - Contact - Over Taalblad - Sitemap - Colofon